WOORDENLIJST

In deze lijst komen de belangrijkste trefwoorden uit deze site terug.
En ook de woorden die wij normaal gesproken niet gebruiken, om via syno­nie­men toch de weg te kunnen wijzen.
Via links komt u direct op de betreffende bladzijde of site terecht.
Snel weer omhoog gaat met de knop woordenlijst in het menu hiernaast.

ALFABETISCH (klik op de letter):
 B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P-Q  R  S  T  U  W  X-Y  Z 

  • 3R (Reduce, Reuse, Recycle) – filosofie van duurzaamheid. Het produceren van minder afval, het gebruik van minder materiaal, het creëren van een circulaire kringloop. De volgende stap is:
    4R (Reduce, Reuse, Recycle & Restore) – Het produceren van minder afval, het gebruik van minder materiaal, het creëren van een circulaire kringloop én herstel – Restore: an R of sustain­ability that can tame the “conundrum”; conundrum is een paradoxaal of moeilijk probleem, een dilemma. Slechts 1% van de investering zou al voldoende zijn. Lees: zeronaut.be/…of-hoe-de-duurzaamheid-herstellen-van-3r-naar-4r
    A
  • Absolute Luchtvochtigheid – de hoeveelheid water die de lucht in de vorm van waterdamp bevat. Als het maximum bereikt is (dat is afhankelijk van luchtdruk en temperatuur) treedt condensatie op. Zichtbaar in de vorm van mist, wolken, neerslag. Zie ook relatieve luchtvochtigheid
    B
  • Bestrijdingsmiddelen – Middelen die worden gebruikt om binnen een ecosysteem zgn. “ongewenste ontwikkelingen” af te remmen. Die ongewenste ontwikkelingen worden niet zelden veroorzaakt door het aanleggen van monoculturen. Bestrijdingsmiddelen grijpen echter veel verder in dan alleen op de zgn. ongewenste soorten. Het leidt daardoor tot verarming en sterke aantasting van de biodiversiteit en heeft dan ook direct negatieve gevolgen voor de veerkracht van een systeem. Het is als met het gebruik van reguliere medicijnen – er zijn altijd bijwerkingen en die kunnen soms nog dieper ingrijpen dan de “kwaal”.
    Binnen de permacultuur worden geen bestrijdingsmiddelen gebruikt maar wordt gewerkt aan het versterken van de balans tussen de verschillende levensvormen.
  • Biomimicry – Het ontwikkelen van nieuwe producten en proces­sen aan de hand van de natuur.
    Natuurlijke processen en elementen worden als het ware nage­bootst of dienen als inspiratie. Het bekendste voorbeeld hiervan is waarschijnlijk het klittenband wat is geïnspireerd op de sporen van een plant. Maar ook met betrekking tot duurzaam bouwen kan er nog veel van de natuur geleerd worden. Zo kan de constante binnentemperatuur en luchtvochtigheid van een termietenheuvel misschien wel de oplossing zijn op de vele bouwfysische vraag­stuk­ken in de bouw. Zeker als men bedenkt dat op de locaties in Afrika, waar deze termietenheuvels voorkomen, de temperaturen schommelen tussen net iets boven de 0 en de 43 graden.
    Yume-Cyan-firefliesOok op het gebied van bijvoorbeeld recyclen, isoleren en zelf-reparerende materialen heeft het goed bestuderen van de natuur al voor vele oplossingen gezorgd.
    Lees ook: Biomimicry voor managers op Zeronaut.be.
  • Brandstofcellen – zie onder Waterstof
    C
  • CFK’s / Chloor Fluor Koolwaterstoffen – chemische verbindingen die veel als koelvloeistof en als drijfgassen voor spuitbussen in gebruik waren tot bleek dat deze stoffen (samen met andere) verantwoordelijk waren voor het zgn. gat in de ozonlaag
  • Circulaire Economie – De circulaire economie is een economisch systeem dat bedoeld is om herbruikbaarheid van producten en grondstoffen te maximaliseren en waardevernietiging te minimaliseren. Anders dan in het traditionele lineaire systeem, waarin grondstoffen worden omgezet in producten die na verbruik worden vernietigd.
  • Cognitieve Dissonantiereductie – Dat betekent dat wanneer je iets doet waar je eigenlijk niet achter staat, je je idealen aanpast aan je gedrag zodat je je niet “zo’n loser” voelt
  • CO₂-meter – apparaatje dat meet of het CO₂-gehalte in een ruimte boven een ingestelde norm uitkomt. Het wordt dan gebruikt om de (mechanische) ventilatie aan te sturen.
    D
  • Downcyclen – bij het recyclen van een materiaal of product wordt de kwaliteit van de nieuwe grondstof minder dan het in het vorige gebruik. De waarde gaat dan achteruit. Dit komt veel voor bij kunststoffen. Als gevolg daarvan moet toch steeds nieuw materiaal worden toegevoegd om de kwaliteit op voldoende niveau te houden (en zijn gesloten kringlopen niet mogelijk).
  • Drijfgassen – zie Wikipedia 
  • Duurzaam – zie de pagina
    E
  • Earth Overshoot Day – de dag waarop de mensheid het beschik­bare natuurlijk budget voor dat betreffende jaar heeft uitgeput. In 2014 is dat op 19 augustus. Meer op: footprintnetwork.org. Nederlandse tekst (pdf).
  • Ecocide – De term ecocide wordt gebruikt om te verwijzen naar grootschalige vernieling van de natuurlijke omgeving en verstoring of verlies van ecosystemen van een zeker territorium in zo’n mate dat het het voortbestaan van de inwoners van dat grondgebied ernstig bedreigt.
    Meer weten en actie ondernemen:
    endecocide.eu (Stop ecocide in Europa)
  • Energienulwoning / Energienota-nul woning
    Dit type woning is zo zuinig dat de woning mogelijk meer energie oplevert dan gebruikt. Bij huurwoningen wordt er wel voor gekozen om de huurprijs incl. energiegebruik te maken, waardoor de bewoner altijd weet waar hij aan toe is.
    De energienota-nul woning is een benaming die VolkerWessels hanteert voor dit type woning.
    Dit soort woningen bieden kans op verruiming van de financieringsruimte.
    F
  • Formaldehyde – Formaldehyde of methanal is een gas met een zeer sterke, onaangename geur. Het heeft veel toepassingen en wordt o.a. als grondstof gebruikt voor lijm (spaanplaat, mdf), voor isolatie, en als conserveermiddel. Het is kankerverwekkend.
    Zie verder op Wikipedia
    H
  • Helofytenfilter – zie onder Riolering
  • Humisme – Leven met gevoel voor humus: kennisnemen van het bodemvoedselweb en er alles aan doen om de biodiversteit in de bodem te behouden en te verhogen met als doel gezonde planten, dieren en mensen.
    Zie ook De Bodem en humisme.nl
  • Hygrostaat – een automatische schakelaar, bedoeld om de ventilatie aan te zetten als een bepaalde relatieve luchtvochtig­heid wordt overschreden.
    K
  • Kleurtemperatuur – zie: wiki/Kleurtemperatuur. Het wordt met name gebruikt om de kleur van kunstlicht aan te duiden, de maat is K – Kelvin, de temperatuur geteld t.o.v. het absolute nulpunt. Gewoon gloeilicht (van een gloeilamp) ligt rond de 2700K, wit is vanaf 3300K, erboven wordt het steeds blauwer (“daglicht”). Zie ook het verschil tussen een kaars en een gasvlam.
    Dit is tegengesteld aan de ervaring en benaming: geler tot roder licht wordt warm genoemd en witter en blauwer licht koud.
  • Kleurweergave (CRI of Ra) – een maat om aan te geven hoe goed kleuren worden weergegeven bij het aanwezige licht. 100% is optimaal, spaarlampen komen zelden hoger dan 84. Zie onder Verlichting.
  • Koelvloeistoffen
    L
  • LCA – levenscyclusanalyse – zie LevensCyclusAnalyse
    M
  • MDF – Medium-Density Fibreboard, een plaatmateriaal van geperste houtvezels. Het is een variant/voortzetting van het vroegere hardboard. Door de hoge dichtheid is het relatief zwaar. Bij de persing wordt, in tegenstelling tot het vroegere hard- en zachtboard, gebruik gemaakt van kunstharslijmen (naast de van nature voorkomende lijmstof in hout, lignine). Afhankelijk van het soort lijm is het minder of meer gevoelig voor vocht. HDF is een harder geperste variant.
  • Meervoudige onwetendheid – een begrip uit de psychologie. Kenmerk: niet je eigen oordeel vormen maar je opvattingen en gedrag afstemmen op dat van je directe omgeving: “Niemand doet iets, dus het is vast niet zo erg”.
  • Melamineformaldehyde – vaak, maar foutief, ook melamine genoemd – is sterk, licht, hard en bestand tegen zuren en basen. Het wordt vaak gebruikt om er borden en bestek van te maken. Melamineformaldehyde is ook het hoofdbestanddeel van de toplaag van hardplastics (zoals Formica) en laminaatvloeren. Bij verhitting smelt het niet maar verbrandt het. Omdat daarbij stikstof vrijkomt is het tevens brandvertragend. Zie verder op wikipedia.org.
  • Milieu-informatieblad – verklaring omtrent de milieuprestaties van een product. Hulpmiddel voor het verkrijgen van een Ecolabel.
    Voor het opstellen kunnen verschillende richtlijnen worden gehanteerd zoals:
    Environmental Product Declaration (EPD),
    Climate Declaration (CD),
    Fiches de Déclarations Environnementales et Sanitaires (FDES),
    Product Environmental Footprint (PEF)
    Carbon Footprint (CF).
  • Multiplex – kruislings op elkaar gelijmde laagjes massief hout ter verkrijging van een stabiel plaatmateriaal; bij drie laagjes wordt het vaak triplex genoemd.
    O
  • Olla – ongeglazuurde terracotta kruiken met een deksel. Deze kan worden gebruikt om op een efficiënte manier water te geven aan tuinplanten. Lees het op blog.nudge.nl
    P
  • Peak Oil – zie onder Peak Oil
    R
  • Recyclen
  • Relatieve luchtvochtigheid – het percentage van de maximale hoeveelheid vocht die de lucht bij de gegeven temperatuur (en druk) kan bevatten. De gewenste waarde in huis ligt rond de 50 à 60 procent. In moderne woningen bestaat de kans dat het ’s winters (met name bij vorst) door (mechanische) ventilatie snel te laag wordt: droge lucht en irritatie van ogen en luchtwegen zijn het gevolg. Meten kan met een hygrometer. Sturen met een hygrostaat.
    S
  • Schaarste
  • Schaliegas / fracking – zie onder Fossiele brandstoffen
  • Spaanplaat – plaatmateriaal vervaardig van houtsnippers, vlasscheven, rijststro e.d. In diskrediet geraakt door het gebruik van lijm op basis van formaldehyde. Platen dienen in verband hiermee de E1-norm te hebben. De vaak gebrekkige bestandheid tegen vocht was een tweede probleem. Watervast verlijmde platen zijn te herkennen aan de groene kleur. Het neigt bij belasting blijvend te vervormen. De lage prijs is het belangrijkste voordeel.
  • Stralingswarmte – de warmte wordt overgedragen door straling. Vergelijk: de zon, een straalkachel. De luchttemperatuur kan tegelijk (heel) laag zijn, zonder dat je het koud hebt. De afgekeerde zijde heeft wel beschutting nodig – of ook een stralngsvlak.
    T
  • Transitie – een transitie is een structurele verandering die het resultaat is van op elkaar inwerkende en elkaar versterkende ontwikkelingen – al dan niet bewust aangestuurd
  • Transition Town – een Transitiestad (in Nederland meestal Transition Town) is een lokale gemeenschap (stad, dorp of wijk) die zelf aan de slag gaat om hun manier van wonen, werken en leven duurzamer te maken.
    U
  • Upcyclen – dit staat voor een manier van recyclen waarbij het eindproduct een nog hogere kwaliteit of waarde heeft dan de grondstof.
    V
  • Verstening – De groeiende gewoonte om tuinen te vervangen door steenachtige oplossingen zoals grote terrassen of volledige bestrating.
    Belangrijkste bezwaren: geen opvang van regenwater, hogere warmtelast in de stad, gebrek aan ruimte voor vogels en andere dieren. Dit alles nog los van het energiegebruik en de CO₂-uitstoot bij de productie van de gebruikte materialen.
    Zie de uitzending van de VARA: Is Tegeltax de oplossing voor betegelde tuinen?.
  • Verzuren / verzuring – Hiermee wordt bedoeld dat een vloeistof zuurder of minder basisch wordt. De term wordt veel genoemd in verband met de relatief snelle verzuring van de oceanen als gevolg van de snelle toename van het CO₂-gehalte van de atmosfeer, dat weer als gevolg van het op grote schaal verbranden van fossiele brandstoffen, de aantasting van de bodem door monoculturen in combinatie met bestrijdingsmiddelen, en het kappen van (oer)wouden. Lees dit bericht uit 2012.
  • VOKO – VoKo staat voor voedselcoöperatie. Lees deze flyer over zo’n coöperatie in Amsterdam
    W
  • Warmteterugwinning / WTW – zie Warmteterugwinning
  • Warmtewisselaar – een warmtewisselaar wordt gebruikt om warmte van een af te voeren medium (bijv. lucht, water) te onttrekken en toe te voeren aan het aan te voeren medium. Bedoeld om energie te besparen.
    Y
  • YFMYouth Food Movement, een jongerenbeweging die zich inzet voor een eerlijker en gezonder voedselsysteem.
    Z
  • Zelfvoorzienend – maximaal gebruik makend van de bronnen in de directe omgeving (voedsel, zon, water) en deze ook onderhouden; natuurlijke kringlopen zijn daarbij vanzelfsprekend – zie ook natuurlijkerleven.nl/zelfvoorzienendleven
    – Zelfvoorzienend in strikte zin is uiteraard niet mogelijk als je allerlei verworvenheden wilt blijven benutten. Dan ben je immers afhankelijk van anderen en van vele industrieën. Als je ernaar streeft om alleen spullen uit gesloten kringlopen te gebruiken, ben je natuurlijk wel goed op weg!

 

Andere woordenlijsten
Ecodorp Zwolle


In bewerking – o.a. nog aan te vullen met:

Buurtmoestuin, eetbare stad, guerrilla gardener, guerrilla farmer, lokale voedselproductie, pergola-associatie (=CSA – Community Supported Agriculture), permatuin, pluktuin, stadstuin, zelfoogsttuin, …
Financiering (Greenwish): Crowdfunding, Nieuwe coöperaties, Complementaire economie, Revolving fund.

Termen uit de kluswereld