DIVERSEN REIZEN & VERVOER

De noodzaak van reizen
De noodzaak van goederenvervoer
Broeikasgassen
Verborgen effecten
Snelheid
Modern zeiltransport
Mondiale context
Aanvullende informatie voor een nieuw perspectief
Openbaar vervoer

De noodzaak van reizen

“Rond 1900 reisden mensen gemiddeld nog geen 200 kilometer per jaar, heden ten dage reizen Nederlanders gemiddeld meer dan 10.000 kilometer per jaar, vooral met de auto.”
Uit: De autoproblematiek in Nederland / druk 1: de vertrouwde auto heeft de langste tijd gehad
Reizen zal altijd nodig blijven en soms ook leuk zijn als je bijvoorbeeld op vakantie gaat. Onze wereld is groter geworden en door toenemend gemak en snelheid van vervoer reizen we makkelijker en over steeds grotere afstanden. Comfort, snelheid en relatief lage prijzen verleggen de grenzen steeds verder zonder dat we zelf de nadelige consequenties daarvan ondervinden.

Bedenk bij reizen of het (altijd) nodig is en of er alternatieven zijn. Kies je voor een dag op kantoor of is thuiswerken mogelijk? Wil je drie keer per jaar een vliegvakantie naar de zon of zijn er dichterbij ook leuke alternatieven?
Als vervoer nodig of gewenst is, kijk dan welk vervoermiddel het beste alternatief brengt. Heb je een eigen auto (of twee) nodig of is een deelauto (in combinatie met OV) een overweging? Pak je elke keer uit gewoonte de auto naar de stad of kan je ook de fiets of stadsbus pakken?

De noodzaak van goederenvervoer

Al ruim voor de zijderoutes en het VOC-tijdperk ondernamen mensen lange reizen om bijzondere goederen of exotische vruchten en specerijen te halen die in eigen contreien niet voorkwamen. De vraag is niet of maar wanneer we zeldzame grondstoffen van de maan of Mars gaan halen. De toenemende hoeveelheid mensen en de toenemende vaart naar welvaart creëert een steeds grotere transportbehoefte.
Vaak staan we er zelf niet bij stil dat die Zuid-Amerikaanse wijn ook helemaal hier naartoe gebracht moet worden, terwijl er uitstekende producten om de hoek gemaakt worden. Helemaal gekker wordt het natuurlijk als we onze Hollandse garnalen op het vliegtuig naar Noord-Afrika zetten om ze daar goedkoop te laten pellen en daarna doodleuk eersteklas gekoeld weer terug laten vliegen voor onze “Hollandse” garnalenkroket die gevuld is met goedkopere in Azië gekweekte garnalen omdat er niet meer voldoende vrije garnalen in onze oceanen voorkomen.
We zijn gewend geraakt dat we het hele jaar volop keuze hebben aan groente en fruit. Daardoor realiseren we ons niet meer dat die appels daarom helemaal uit Nieuw Zeeland moeten komen en de boontjes uit Frankrijk of Egypte. Onze vraag naar steeds goedkopere producten creëert weliswaar werkgelegenheid aan de andere kant van de wereld, maar creëert daarmee ook een extra vraag naar transport. Kijk de volgende keer in de winkel eens waar je aankoop vandaan komt, of je het echt nodig hebt (of heel erg graag wilt) en of er alternatieven zijn.

Broeikasgassen

De emissie van broeikasgassen als gevolg van verkeer en vervoer bedragen in Nederland 19% van het totaal. De CO₂-emissie van verkeer en vervoer is tussen 1990 en 2009 met 7,5 Mton toegenomen en bedraagt circa 38 Mton in 2009. De toename van de CO₂-emissie tot en met 2008 is vooral het gevolg van de toename van het wegverkeer. De afname met bijna 2 Mton in 2009 is het gevolg van de economische crisis.
Bron: Compendium voor de leefomgeving, september 2010
Het personenvervoer op Nederlands grondgebied neemt zo’n 10% van de CO₂-uitstoot voor zijn rekening, tegenover het binnenlands goederentransport 7%. Het luchtverkeer neemt al 13 procent van de uitstoot van broeikasgassen door het transport voor zijn rekening.
Bron: Internationaal Energie Agentschap volgens Lowtech Magazine  
In 2050 moet de uitstoot van broeikasgassen in de transportsector met 60 procent zijn gedaald. Dat staat in een toekomststrategie, die de Europese Commissie  heeft gepresenteerd.

Verborgen effecten

In bovenstaand cijfermateriaal is alleen gekeken naar directe emissie als gevolg van transport. Er wordt geen rekening gehouden met indirect verbruik van grondstoffen en energie en de daarmee samenhangende CO₂-uitstoot. Deze verborgen effecten worden veroorzaakt door bijvoorbeeld:

  • Productie van voertuigen en de distributie daarvan (auto’s uit Japan of Amerika)
  • Productie van brandstoffen en de distributie daarvan (olie uit het Midden-Oosten)
  • Aanleg, gebruik, onderhoud en vervanging van infrastructuur (verbreding van snelwegen en het aanbrengen van steeds meer verlichting (lichtvervuiling)
  • Conflicterend ruimtegebruik (parkeerplaats in plaats van stadspark en nieuwe spoorlijn of snelweg door natuurgebieden)
  • Sloop en hergebruik van vervoersmiddelen en materialen (recycling van auto’s en asfalt).

Een goede berekening van deze effecten is lastig en wordt daarom vaak niet gemaakt. Het betreft immers ook effecten die buiten onze directe levenssfeer vallen, we merken er weinig tot niets van en wat we niet zien is er ogenschijnlijk niet. De noodzaak om er rekening mee te houden lijkt dus niet aanwezig maar zal ons op enig moment confronteren met effecten die rechtstreeks gevolgen voor onszelf kunnen hebben. Bijvoorbeeld een geluidsscherm voor de deur, autoverbod vanwege smogalarm of lange wachttijden bij de benzinepomp vanwege schaarste. In oktober 2010 legde een vervoersstaking Frankrijk in drie dagen bijna lam door brandstofschaarste.

Snelheid

Verborgen effecten zitten ook in de snelheid die vaak als argument genoemd wordt om de auto te pakken. De gemiddelde verkeerssnelheid in Londen is de afgelopen eeuw niet meer toegenomen. Sinds 1971 is de snelheid van het vervoer in de binnenstad van Londen gedaald tot minder dan 18 km per uur. Volgens bepaalde schattingen is in een aantal Europese grote steden de gemiddelde verkeerssnelheid tijdens het spitsuur lager dan in de tijd van paard en wagen. Zie artikel “de prijs van snelheid

Uit: Het citizens’ network, De verwezenlijking van de mogelijkheden van het openbaar personenvervoer in Europa, Groenboek van de Europese Commissie, Brussel 1995. “Ook al rij je met een gewone snelheid, als je rekening houdt met verborgen tijdsaspecten als de tijd die je ervoor moet werken, het onderhoud, het zoeken naar een parkeerplaats, tijd voor de sportschool (die laatste heb je niet nodig als je veel loopt en fietst), dan is de snelheidswinst op het totaal zeer beperkt!”

Modern zeiltransport

vijfmaster_470[1]Atlantis & Fairtransport BV te Den Helder vindt  grootschalig zeilend vrachtvervoer, een economisch en duurzaam alternatief voor de koopvaardij. Nederland, als toonaangevende zeevarende natie, dient het voortouw te nemen op het gebied van ecologisch en eerlijk transport.  Om dit te realiseren heeft de stichting AZH, Fairtransport BV opgericht. Deze Helderse onderneming streeft er naar om op gebied van zeilend vrachtvervoer wereldmarktleider te worden en te blijven met een vloot multipurpose zeilende vrachtschepen.
Atlantis Zeilende Handelsvaart www.zeilendehandelsvaart.nl

Het zeilend vrachtschip Tres Hombres.
Ambassadeur voor de nieuwe zeilende handelsvaart.
boot1
De 32 meter lange schoenerbrik Tres Hombres is sinds december 2009 in de vaart. Zij onderhoudt een duurzame vrachtdienst tussen: Europa, de Atlantische eilanden, het Caribisch gebied en Amerika. Naast een vrachtcapaciteit van 35 ton, heeft ze accommodatie voor 5 crew & 10 leerlingen / trainees.

Mondiale context
Wanneer je alle verborgen effecten meeneemt, wordt duidelijk dat een beetje zuiniger vervoer of volledig elektrisch vervoer geen duurzame oplossing bieden. Onze toenemende vraag naar vervoer is groter dan de afnemende potentie van nieuwe technieken. Vroeg of laat komen we stil te staan door schaarste en/of conflicten tussen haves en have not’s. Vermindering van de transportbehoefte is dan ook één van de noodzakelijk instrumenten om tot een duurzaam evenwicht te komen.

Aanvullende informatie voor een nieuw perspectief

  • Alles Duurzaam 27-07-2010: Korte autoritten vervangen door de fiets loont
  • Lowtech Magazine 02-05-2010 De automobiel is met grote voorsprong het minst efficiënte vervoersmiddel Afscheid van het automobilisme
  • Milieudefensie 02-10-2010: Wegverkeer levert 20% van Nederlandse CO₂-uitstoot Milieudefensie. Verkeer en klimaat
  • Blogsite Sargasso 19-02-2010 Moderne containerschepen trager dan oude zeilschepen
  • Lowtech Magazine 06-04-2007: hoe milieuvriendelijk is de hogesnelheidstrein? De nieuwste generatie hogesnelheidstreinen is even milieuvervuilend als een vliegtuig
  • Lowtech Magazine 17-03-2009: Waarom de elektrische auto geen toekomst heeft
  • Lowtech Magazine 30-10-2008: Snelheid vreet energie: als we de gemiddelde snelheid van alle vervoersmiddelen halveren, zou het globale brandstofverbruik met 75 procent dalen.
  • www.delijn.be – Tabel CO₂-uitstoot verkeer

 

Bereken uw CO₂ uitstoot op MilieuCentraal.
Onderstaande tabel geeft een indicatie van de CO₂-uitstoot per kilometer voor verschillende vervoersvormen.
Vervoermiddel – CO₂-uitstoot per kilometer

  • Vliegtuig – 0.150 kg/km
  • Auto (1,5 persoon) – 0.150 kg/km
  • Trein – 0,045 kg/km
  • Bus – 0,065 kg/km
  • Tram en metro – 0,050 kg/km
  • Fiets en lopen – 0 kg/km

Openbaar vervoer

De CO₂-emissie per kilometer van openbaar vervoer is circa 2 tot 4 maal zo laag als die van een auto. Uiteraard is dit sterk afhankelijk van type, bezetting en rijstijl. Een hybride auto met 4 personen zal ongeveer evenveel CO₂ produceren als 4 personen die met openbaar vervoer reizen. Een lightrail scoort op korte afstanden beter dan een oude dieseltrein. Denk bijvoorbeeld aan de verbinding tussen Zwolle-Kampen. Ook bussen worden steeds duurzamer. Hier wordt steeds meer gebruikt gemaakt van schonere technieken op aardgas en biogas. Daarnaast lopen er experimenten met elektrische bussen.

overig-rv