Energie, productie 4: Zon

Energieproductie

Zonne-energie
Alhoewel wind, getijdenenergie en biomassa uiteindelijk ook van de zon komen, besteden we hier alleen aandacht aan de vormen die direct van de zon afkomstig zijn.
Zonne-energie kunnen we op drie verschillende manieren toepassen:

• Passieve zonne-energie

• Actieve thermische zonne-energie

• Foto-voltaïsche zonne-energie (PV)

En om meteen maar even een misverstand uit de wereld te helpen: op het oppervlak van Nederland valt per jaar meer dan 70 keer méér zonne-energie dan we met z'n allen aan energie gebruiken! Er is dus méér dan voldoende! Aan ons de uitdaging om daar slim gebruik van te maken.

PASSIEF

Passieve zonne-energie

Deze vorm van het benutten van zonne-energie maakt geen gebruik van apparatuur. Vandaar de naam. Het is ook de oudste vorm van zonne-energie. De Romeinen en Grieken bouwden hun huizen en steden al volgens de principes van passieve zonne-energie: grote ramen op het zuiden, dan komt er licht binnen. En een slim dakoverstek zodat het 's zomers niet te heet werd.

Wat kunnen we tegenwoordig doen?

Oriëntatie

Allereerst de oriëntatie van het gebouw/woning. Alle ‘warme' vertrekken op de zuidkant oriënteren. Dit heet ‘zonering'. De koude vertrekken mogen dan op de noordkant en fungeren dan als een soort buffer. Veel glas op het zuiden, maar ook oost en west, betekent veel licht binnen. Dat vermindert de noodzaak tot kunstlicht. En je voelt je fijner bij natuurlijk licht dan bij kunstlicht. Het binnenvallende zonlicht wordt binnen omgezet in warmte. Dus minder stookkosten. Bij veel glasoppervlak op het zuiden bestaat bij een goed-geisoleerd huis echter de kans op oververhitting in de zomer. Er komt veel licht binnen, dat wordt warmte en die kan er slecht weer uit.
De oplossing hiervoor is een goede zonwering aan de buitenkant. Dat kun je doen met zonneschermen, maar dat is duur en onderhoudsgevoelig.
De beste oplossing is een dakoverstek.
Als de zon in de zomer hoog staat, geeft het overstek schaduw. In de winter schijn de zon er onderdoor en heb je de gewenste warmte binnen. Zonwering aan de binnenkant van het raam heeft geen zin, het licht is dan immers al binnen. Een andere zonwering bestaat uit de ouderwetse leilinden:
in de zomers bieden de blaadjes schaduw, in de winter kan de zon ongehinderd naar binnen schijnen. Een variant hierop kun je maken met horizontale draden waarlangs je wingerd of druiven leidt.