ECONOMIE

pagina in wording – tekst Reiné Gadellaa

Definitie
De benaming ‘economie’ komt van het Griekse woord oikos (οἶκος), dit betekent huis en nomos (νόμος), dit betekent regel.
Letterlijk betekent het dus huishoudkunde. In de meest ruime betekenis bestudeert deze wetenschap, hoe de mens met schaarse middelen handelt om zijn behoeften te bevredigen.
Definitie Wikipedia: Economie is een wetenschap die zich bezighoudt met de productie, consumptie en distributie van schaarse goederen en diensten.

Inleiding – wat gedachtespinsels
“Schaarste” is een essentiële term in de definitie. Het betekent in de praktijk dat niets gratis is, tegenover elke waarde zou een andere moeten staan, het vraagt om ruilmiddelen, zoals geld, en daarmee komen de bekende problemen daarmee direct om de hoek.
Je krijgt ook onmiddellijk het verschijnsel dat het in stand houden van schaarste van belang is. Daar is namelijk winst mee te halen!

welkecrisisDoorredenerend zou je kunnen stellen dat als er genoeg is, er geen handel nodig is. Iedereen geeft, iedereen krijgt en de wereld is gelukkig en tevreden.
Blijkbaar willen we dat niet, want hoewel er in dit land overal genoeg van is, zijn er toch enorme economische problemen, leiden veel mensen aan (een gevoel van) armoede en heerst er ontevredenheid en een vreemd soort gelatenheid. We wachten tot de crisis weer overgaat en we doen tegelijkertijd niets aan de oorzaken.

Ander punt: groei zou noodzakelijk zijn om de economie probleem­loos te laten werken.
Ruim veertig jaar geleden was de Club van Rome al tot de conclusie gekomen dat daar grenzen aan zijn. Weinigen hebben zich er echt wat van aangetrokken want alles ging en gaat nog steeds gewoon door zoals het was. Met af en toe een dipje in de vorm van een crisis wordt met man en macht de aarde verder in een hoog tempo uitgeput en tot aan de uiterste grenzen belast met onbekende maar zekere risico’s…
“Het doel van een onderneming is het maken van winst”, “De aandeelhouder wint”, “Na ons de zondvloed”, “Business as usual”… Misschien niet allemaal onderwerpen voor een verhandeling of discussie op deze plaats, maar alles wijst erop dat de huidige “Economie” niet bijdraagt tot een snelle oplossing van de vraag­stuk­ken waar we voor staan…
(Nederlandse ondertiteling voorhanden!)

Allerlei zaken die “goed voor de economie” zouden zijn, zijn juist bijzonder schadelijk voor het milieu. Toen er een aantal jaren geleden economische problemen dreigden, werd de net ingevoerde belasting op vliegverkeer teruggedraaid en werd gestimuleerd om vooral je – niet zuinige, vervuilende – auto te vervangen. Afschaffen van de auto, wat vanuit duurzaamheid veelal een betere optie is, werd daarentegen in het geheel niet gestimuleerd. Ook recent nog werd door onze premier geroepen dat we vooral weer moeten gaan kopen, nieuw huis, nieuwe auto…
begrijpenDenk ook eens aan de eindeloze stroom plastic cadeautjes die mensen naar winkels en bedrijven moeten lokken. Helemaal ter gelegenheid van grote sportevenementen. Als ze het einde van de dag halen voordat ze in de prullenbak verdwijnen mag je al blij zijn.

Het idee dat duurzaam denken en doen een veel betere optie is – ook economisch gezien – dringt maar niet echt door. Op beleidsniveau tenminste, veel bedrijven hebben al lang van alles in gang gezet, t/m het volledig overstappen op Cradle to Cradle.

Schaarste vs. overvloed

Absoluut gezien is er geen schaarste. Er wordt genoeg voedsel geproduceerd, grondstoffen en materialen zijn er nog genoeg (hoewel het winnen lastiger wordt), energie is er ook genoeg (los van het vervuilende aspect van diverse bronnen uiteraard), artikelen zijn ruimschoots voorhanden. Het is alleen maar heel slecht verdeeld over de wereldbevolking. Aan de ene kant van de wereld is er een enorm overschot en wordt veel (vaak nog ongebruikt) weggegooid, afval wordt in enorme hoeveelheden gedumpt en niet gerecycled. Aan de andere kant hebben mensen te maken met tekorten, niet omdat het er niet is maar omdat ze het niet kunnen betalen.
Van elke liter gewonnen olie wordt slecht een fractie gebruikt waarvoor het werkelijk bedoeld is. Elektriciteitscentrales lozen de helft van de geproduceerde energie als warmte, een benzinemotor komt in het ideale geval nooit verder dan een rendement van 35%.

Als we echter alles zouden produceren in volkomen gesloten kringlopen, bijvoorbeeld zonnecollectoren maken met de energie van eerder geproduceerde exemplaren, grondstoffen uit afgedankte apparatuur halen, voedsel produceren zoals de natuur het doet (geen kunstmest maar hergebruik van afgestorven planten en mest van dier en mens), we weer gaan bouwen met lokaal gewonnen en zo min mogelijk bewerkt materiaal, is er alleen nog maar overvloed…

Transitie naar een nieuwe tijd
Gelukkig worden er andere opvattingen ontwikkeld en uitgewerkt – een heel andere kijk op economie en geld, met o.a. het afschaffen van het geld (geef-economie) als ultiem streven.

Geefeconomie:


Deeleconomie
(sharing economy):

Er zijn heel veel spullen, ervaringen, kundigheden, die maar heel af en toe nodig zijn of ingezet hoeven worden.
Zo heb je een grote ladder vaak alleen nodig om eens in de zoveel jaar je huis te schilderen. Een pneumatische boor voor een enkel gaatje in de zoveel maanden. Auto’s die vaak 23 van de 24 uur stil staan. Mensen die heel lekker kunnen koken maar dat vaak alleen voor zichzelf doen. Delen van spullen en vaardigheden is zoveel efficiënter en ook leuker!

Zie het volgende filmpje: “De kracht van delen

Er zijn al verschillende online platformen die zich richten op het contact in de buurt om zo meer te delen en minder te kopen, bijv.: PeerbyKonnektidToogethr en SnappCar.

Tags:


Meer bronnen

Associatieve-economie
de-blauwe-bloem.org/…associatieve-economie

Over de wegwerpeconomie:
uitzendinggemist.net/…Goudzoekers
goudzoekersVPRO
nog volledig actueel…

Links

positieve-economie.be
Schaarste in overvloed – cradletocradle.nl/…schaarste-in-overvloed